Uphawu lwebhande nomgwaqo lwentuthuko ehlangene
NguDigby James Wren | CHINA DAILY | Kubuyekezwe: 2022-10-24 07:16
[ZHONG JINYE/YASECHINA NSUKU ZONKE]
Ukuphishekela kweShayina ngokuthula ukuvuselelwa kwesizwe kuboniswa emgomweni wayo wesibili wekhulu leminyaka wokuthuthukisa iShayina ibe “izwe elikhulu lesimanje elinobusoshalisti elichumayo, elinamandla, elibusa ngentando yeningi, elithuthukile ngamasiko, elivumelanayo, nelihle” maphakathi naleli khulu leminyaka (u-2049 unyaka wekhulu leminyaka wokusungulwa kweRiphabhulikhi Yabantu).
IShayina yafeza umgomo wokuqala wekhulu leminyaka — wokwakha umphakathi ochuma kahle ngazo zonke izindlela, phakathi kwezinye izinto, ngokuqeda ubumpofu obuphelele — ekupheleni kuka-2020.
Alikho elinye izwe elisathuthuka noma umnotho osafufusa okwazile ukufeza impumelelo enjalo ngesikhathi esifushane kangaka. Ukuthi iShayina ifeze umgomo wayo wokuqala wekhulu leminyaka naphezu kokuhleleka komhlaba wonke okubuswa inani elincane lezomnotho ezithuthukile eziholwa yi-United States eziletha izinselelo eziningi kuyimpumelelo enkulu ngokwayo.
Ngenkathi umnotho womhlaba ucindezeleka ngenxa yomthelela wokwehla kwamandla emali emhlabeni kanye nokungazinzi kwezezimali okuthunyelwa yi-US kanye nezinqubomgomo zayo zempi nezomnotho ezilwayo, i-China ibilokhu iyizwe elinomthwalo wemfanelo kwezomnotho kanye nokubamba iqhaza ngokuthula ebuhlotsheni bamazwe ngamazwe. Ubuholi be-China buqaphela izinzuzo zokuvumelanisa izifiso zomnotho kanye nezinhlelo zenqubomgomo zomakhelwane bayo nezinhlelo zayo zentuthuko kanye nezinqubomgomo ukuqinisekisa ukuchuma kwabo bonke.
Yingakho iShayina ivumelanise intuthuko yayo neyabomakhelwane bayo abaseduze kuphela kodwa namazwe ahilelekile ku-Belt and Road Initiative. IShayina iphinde yasebenzisa izimali zayo ezinkulu ukuze ixhumanise izindawo zayo entshonalanga, eningizimu, eningizimu-mpumalanga kanye naseningizimu-ntshonalanga kumanethiwekhi ayo engqalasizinda, izimboni kanye neziteshi zokuhlinzeka, umnotho osafufusa wedijithali nowezobuchwepheshe obuphezulu kanye nemakethe enkulu yabathengi.
UMongameli uXi Jinping uphakamise futhi ubelokhu ekhuthaza indlela yokuthuthukiswa kokujikeleza okumbaxambili lapho ukujikeleza kwangaphakathi (noma umnotho wasekhaya) kuyisisekelo, kanti ukujikeleza kwangaphakathi nangaphandle kuqinisana ngenxa yesimo sezulu esishintshayo samazwe ngamazwe. I-China ifuna ukugcina ikhono layo lokuzibandakanya emhlabeni jikelele kwezohwebo, ezezimali kanye nobuchwepheshe, ngenkathi iqinisa isidingo sasekhaya, futhi ikhulisa amakhono okukhiqiza kanye nobuchwepheshe ukuvimbela ukuphazamiseka emakethe yomhlaba wonke.
Ngaphansi kwale nqubomgomo, kugxilwe ekwenzeni iShayina izimele kakhulu ngenkathi ukuhwebelana namanye amazwe kulinganiswa kabusha ekuzinzeni nasekusebenziseni izinzuzo zengqalasizinda yeBelt and Road.
Kodwa-ke, ekuqaleni kuka-2021, ubunzima besimo somnotho womhlaba kanye nobunzima obuqhubekayo ekulawuleniUbhubhane lwe-covid-19kuye kwanciphisa ukubuyiselwa kokuhweba nokutshalwa kwezimali kwamanye amazwe futhi kwavimbela ukuhwebelana kwezomnotho emhlabeni jikelele. Ngenxa yalokho, ubuholi baseShayina bacabanga ngesimiso sokuthuthukiswa kokujikeleza okumbaxambili. Akukhona ukuvala umnyango womnotho waseShayina kodwa ukuqinisekisa ukuthi izimakethe zasekhaya nezamazwe omhlaba ziyathuthuka.
Ukushintshela ekujikelezeni okubili kuhloswe ngakho ukusebenzisa izinzuzo zesistimu yemakethe yobusoshalisti - ukuhlanganisa izinsiza ezitholakalayo kufaka phakathi impumelelo yesayensi nezobuchwepheshe - ukuze kukhuliswe umkhiqizo, kwandiswe ukusungula izinto ezintsha, kusetshenziswe ubuchwepheshe obuthuthukisiwe embonini futhi kwenziwe izintambo zezimboni zasekhaya nezasemhlabeni wonke zisebenze kahle kakhulu.
Ngakho-ke, iShayina inikeze imodeli engcono yentuthuko yomhlaba wonke enokuthula, esekelwe ekuvumelaneni nasekusebenzisaneni kwamazwe amaningi. Enkathini entsha ye-multipolarism, iShayina iyayenqaba i-singleism, okuyisici esibalulekile sohlelo lokubusa lomhlaba oluphelelwe yisikhathi nolungafanele oluqalwe yiqembu elincane lezomnotho ezithuthukile eziholwa yi-US.
Izinselele ezibhekene nobandlululo lodwa endleleni eya entuthukweni yomhlaba esimeme zinganqotshwa kuphela ngemizamo ehlangene yeShayina nabalingani bayo bezohwebo bomhlaba wonke, ngokuphishekela intuthuko esezingeni eliphezulu, eluhlaza kanye nengenayo ikhabhoni eningi, kanye nokulandela amazinga obuchwepheshe avulekile, kanye nezinhlelo zezimali zomhlaba ezithembekile, ukuze kwakhiwe indawo yomnotho womhlaba evulekile nelinganayo.
I-China ingumnotho wesibili ngobukhulu emhlabeni kanye nomkhiqizi ohamba phambili, kanye nomlingani omkhulu wezohwebo wamazwe angaphezu kuka-120, futhi inamandla kanye nentando yokwabelana ngezinzuzo zokuvuselelwa kwayo kwezwe nabantu emhlabeni wonke abafuna ukuphula izibopho zokuthembela kwezobuchwepheshe kanye nezomnotho eziqhubeka nokuhlinzeka ngophethiloli wamandla angaphandle. Ukungazinzi kwezezimali emhlabeni wonke kanye nokuthunyelwa ngaphandle kwe-inflation okungalawulwa kuyimiphumela yokuthi amanye amazwe afeze izintshisekelo zawo ezincane futhi abeka engcupheni yokulahlekelwa yinzuzo enkulu eyenziwe yi-China namanye amazwe asathuthuka.
I-20th National Congress yeQembu LamaKhomanisi laseShayina ayigqamisanga nje kuphela izinzuzo ezinkulu ezenziwe yiShayina ngokusebenzisa imodeli yayo yentuthuko kanye nesimanje, kodwa futhi yenze abantu bakwamanye amazwe bakholelwe ukuthi bangathola intuthuko enokuthula, bavikele ukuphepha kwezwe labo futhi basize ekwakheni umphakathi onekusasa elihlanganyelwe lesintu ngokulandela imodeli yabo yentuthuko.
Umbhali ungumeluleki okhethekile omkhulu, kanye nomqondisi weMekong Research Center, i-International Relations Institute, iRoyal Academy of Cambodia. Imibono ayibonisi ngempela eye-China Daily.
Isikhathi sokuthunyelwe: Okthoba-24-2022

